Wanneer een vloer faalt, ligt de oorzaak vaak onder de vloer
In de praktijk van vloerinspecties zien wij regelmatig situaties waarin vloerafwerkingen loslaten, egalisatielagen scheuren of parketvloeren hun hechting verliezen. In eerste instantie wordt dan vaak gekeken naar de lijm, het parket, het PVC of de gietvloer.
Toch blijkt bij nader technisch onderzoek dat de oorzaak regelmatig in de ondergrond ligt: de dekvloer.
Voor parketleggers, stoffeerders, egaliseerders en gietvloerspecialisten is de kwaliteit van de ondergrond namelijk cruciaal. Moderne vloerafwerkingen worden vrijwel altijd volvlak verlijmd, waardoor de belasting rechtstreeks via de lijm wordt overgedragen naar de bovenste millimeters van de dekvloer.
Juist deze bovenlaag blijkt in de praktijk vaak de zwakste schakel.
In deze blog leggen we uit:
- wat huidtreksterkte is
- hoe zwakke cementhuiden ontstaan
- waarom moderne vloeren gevoeliger zijn
- waar vloerspecialisten vooraf op moeten letten
- waar het risico ligt wanneer werkzaamheden al zijn uitgevoerd.
De rol van de dekvloer in moderne vloerconstructies
Een dekvloer vormt de basis voor uiteenlopende vloerafwerkingen zoals:
- parketvloeren
- PVC-vloeren
- linoleum
- gietvloeren
- coatings
- egalisatielagen.
Waar vroeger veel vloeren mechanisch werden bevestigd of zwevend werden gelegd, worden tegenwoordig veel systemen volvlak verlijmd.
Dit betekent dat de hechting van het gehele systeem afhankelijk is van de kwaliteit van de bovenste millimeters van de dekvloer.
Wanneer deze laag onvoldoende sterk is, kan de vloerafwerking loskomen, terwijl de rest van de dekvloer technisch nog prima in orde is.
Wat is huidtreksterkte?
De sterkte van de bovenste millimeters van een dekvloer wordt aangeduid als huidtreksterkte of oppervlaktreksterkte.
Deze waarde geeft aan hoeveel kracht nodig is om de toplaag van de dekvloer loodrecht van het oppervlak los te trekken.
De meting gebeurt met een zogenaamde pull-off test, waarbij een metalen meetdolly op de vloer wordt verlijmd en vervolgens wordt uitgetrokken.
De meetwaarde wordt uitgedrukt in MPa (N/mm²).
Hoewel er geen universele norm bestaat die voor alle toepassingen exact dezelfde waarde voorschrijft, worden in de praktijk doorgaans de volgende richtwaarden gehanteerd.
Richtwaarden zandcement dekvloer
Voor verlijmde vloerafwerkingen wordt meestal uitgegaan van ongeveer:
≥ 1,0 MPa
Voor zware systemen zoals gietvloeren of coatings wordt vaak:
1,5 MPa of hoger
aangehouden.
Richtwaarden anhydriet dekvloer
Bij anhydrietvloeren ligt de richtwaarde doorgaans rond:
0,8 – 1,0 MPa
mits de sinterlaag vooraf is verwijderd.
De zwakke cementhuid: een veelvoorkomende oorzaak van problemen
Bij vloerinspecties wordt regelmatig vastgesteld dat niet de gehele dekvloer zwak is, maar alleen de bovenste millimeters van het oppervlak.
Dit wordt aangeduid als een zwakke cementhuid.
Een dergelijke huid kan ontstaan door verschillende factoren.
Pappen van de dekvloer
Bij het zogenaamde pappen wordt tijdens het afwerken een water-cementslurry naar boven gewerkt of aangebracht om het oppervlak glad te maken.
Hierdoor ontstaat een dunne cementfilm die vaak:
- meer cementpasta bevat
- minder zand bevat
- een hogere water-cementfactor heeft.
Het gevolg is een relatief broze en zwakke oppervlaktelaag.
Wanneer daarop een verlijmde vloerafwerking wordt aangebracht, kan de cementhuid loskomen.
Ontmenging van de mortel
Een zwakke cementhuid hoeft echter niet altijd door pappen te ontstaan.
Een vergelijkbaar effect kan optreden wanneer de mortel te nat is of wanneer tijdens het afwerken ontmenging plaatsvindt.
In dat geval migreren water en cementpasta naar boven en zakt het zand naar beneden.
Hierdoor ontstaat een pasta-rijke bovenlaag met een lagere sterkte.
Slechte mortelsamenstelling
Een derde mogelijke oorzaak ligt in de mortelsamenstelling.
Wanneer de verhouding tussen cement, zand en water niet correct is, kan de dekvloer een lage cohesieve sterkte hebben.
Dit kan bijvoorbeeld het gevolg zijn van:
- te weinig cement
- te veel water
- slechte mengkwaliteit
- onjuiste zandgradatie.
In zulke gevallen kan niet alleen de toplaag, maar soms zelfs de gehele dekvloer onvoldoende sterkte hebben.
Gevlinderde dekvloeren
Naast zwakke oppervlakken komen ook zeer dichte oppervlakken voor, bijvoorbeeld bij gevlinderde dekvloeren.
Bij vlinderen wordt het oppervlak mechanisch verdicht met een troffelmachine. Hierdoor ontstaat een zeer dichte cementhuid.
Hoewel deze laag vaak sterk is, kan deze juist problemen geven bij verlijmde vloerafwerkingen omdat:
- primers minder goed indringen
- lijmen minder grip krijgen op het oppervlak
- mechanische verankering beperkt is.
In zulke gevallen kan een mechanische voorbehandeling nodig zijn, bijvoorbeeld schuren of kogelstralen.
Wat moet een vloerspecialist vooraf controleren?
Voordat een parketlegger, stoffeerder, egaliseerder of gietvloerspecialist zijn werkzaamheden uitvoert, behoort hij de ondergrond te controleren.
Dit volgt uit het principe van goed en deugdelijk vakmanschap en uit de waarschuwingsplicht van de uitvoerende partij.
Belangrijke controlepunten zijn onder andere:
Vlakheid van de ondergrond
Controleer of de ondergrond voldoet aan de vlakheidseisen van de vloerafwerking.
Droogte van de dekvloer
Controleer het vochtgehalte van de dekvloer met een geschikte meetmethode.
Sterkte van het oppervlak
Controleer of de bovenlaag van de dekvloer voldoende cohesie heeft.
Oppervlaktestructuur
Controleer of er sprake is van:
- cementhuid
- sinterlaag
- gevlinderde toplaag
- vervuiling.
Hechting van bestaande lagen
Wanneer er al egalisatie of andere lagen aanwezig zijn, moet de hechting daarvan worden gecontroleerd.
De waarschuwingsplicht van de vloerspecialist
Wanneer een uitvoerder constateert dat de ondergrond mogelijk ongeschikt is voor de geplande vloerafwerking, behoort hij zijn opdrachtgever hierop te wijzen.
Dit wordt juridisch aangeduid als de waarschuwingsplicht.
Wanneer een vloerspecialist ondanks duidelijke gebreken toch doorgaat met de werkzaamheden, kan hij later mede verantwoordelijk worden gehouden voor het falen van de vloer.
Het risico wanneer de vloer al is aangebracht
Wanneer een vloerafwerking eenmaal is aangebracht, verandert de situatie.
Als later blijkt dat de ondergrond onvoldoende geschikt was, kan discussie ontstaan over de verantwoordelijkheid.
In dergelijke gevallen wordt vaak gekeken naar:
- of de ondergrond vooraf is gecontroleerd
- of er waarschuwingen zijn gegeven
- of de werkzaamheden volgens de voorschriften zijn uitgevoerd.
Wanneer een vloerspecialist zonder controle een vloer aanbrengt op een ongeschikte ondergrond, kan hij het risico lopen dat hij aansprakelijk wordt gesteld voor de schade.
Waarom moderne vloeren gevoeliger zijn dan vroeger
Interessant is dat problemen met cementhuiden tegenwoordig vaker voorkomen dan enkele decennia geleden.
Dit heeft verschillende oorzaken.
Vroeger werden vloeren vaak:
- gespijkerd
- zwevend geplaatst
- mechanisch bevestigd.
Daarnaast waren vloerafwerkingen vaak veel dikker.
Moderne systemen zijn daarentegen:
- dunner
- volledig verlijmd
- gevoeliger voor de kwaliteit van de ondergrond.
Hierdoor speelt de kwaliteit van de bovenste millimeters van de dekvloer tegenwoordig een veel grotere rol.
Conclusie
De kwaliteit van een vloerafwerking begint bij de kwaliteit van de ondergrond.
Een zwakke cementhuid, ontmenging van de mortel of een onjuiste mortelsamenstelling kan ertoe leiden dat een vloerafwerking loskomt of faalt.
Voor parketleggers, stoffeerders, egaliseerders en gietvloerspecialisten is het daarom essentieel om de ondergrond vooraf zorgvuldig te beoordelen.
Wanneer deze controle achterwege blijft, kan dit leiden tot technische problemen én juridische discussies.
Onafhankelijke vloerinspectie
Wanneer er twijfel bestaat over de kwaliteit van een dekvloer of de oorzaak van een vloerprobleem, kan een onafhankelijk deskundigenonderzoek uitkomst bieden.
Floor Inspector voert technische vloerinspecties uit waarbij onder andere wordt gekeken naar:
- vlakheid van de ondergrond
- vochtcondities
- hechting van vloerlagen
- huidtreksterkte van de dekvloer
- constructieve opbouw van de vloer.
Op basis hiervan wordt een objectieve en technisch onderbouwde rapportage opgesteld.
Floor Inspector – onafhankelijk deskundige in vloeren