In de praktijk van vloerinstallaties zien we regelmatig dat een vloerlegger wordt geconfronteerd met een dekvloer waarvan niet direct duidelijk is welk type het betreft. Op het eerste gezicht lijken veel moderne gegoten dekvloerennamelijk sterk op elkaar. Zowel een gegoten zandcement dekvloer als een anhydriet dekvloer kan een vlak en strak oppervlak hebben.
Toch is het verschil tussen deze twee vloertypen groot. Het verkeerde type dekvloer aannemen kan leiden tot ernstige problemen zoals slechte hechting, vochtproblemen, schade aan de vloerafwerking of zelfs volledige vervanging van de vloer.
Voor parketteurs, stoffeerders, gietvloerapplicateurs en andere vloerleggers is het daarom essentieel om vooraf vast te stellen met welk type dekvloer zij te maken hebben.
In deze blog leggen we uit:
- wat het verschil is tussen een gegoten zandcement en anhydriet dekvloer
- hoe een vloerlegger deze kan herkennen
- welke risico’s er ontstaan wanneer dit verkeerd wordt beoordeeld
- en hoe problemen voorkomen kunnen worden
Wat is een gegoten zandcement dekvloer?
Een gegoten zandcement dekvloer is een cementgebonden dekvloer die door middel van een pompinstallatie vloeibaar wordt aangebracht. Door toevoeging van hulpstoffen ontstaat een goed verwerkbare mortel die zichzelf relatief vlak verdeelt.
De samenstelling bestaat uit:
- zand
- cement
- water
- plastificeerders of vloeimiddelen
Door deze samenstelling blijft het een cementgebonden product, wat betekent dat de vloer hydraulisch verhardt door een chemische reactie tussen cement en water.
Kenmerken van een gegoten zandcement dekvloer
Een gegoten zandcement dekvloer heeft doorgaans de volgende eigenschappen:
- grijs tot donkergrijs van kleur
- relatief ruwe of korrelige structuur
- hoge druksterkte
- goed bestand tegen vocht
- geschikt voor vrijwel alle soorten vloerafwerkingen
In tegenstelling tot traditionele gesmeerde zandcement dekvloeren wordt een gegoten variant vaak vlak en homogeenaangebracht.
Wat is een anhydriet dekvloer?
Een anhydriet dekvloer is een gipsgebonden gietvloer die eveneens vloeibaar wordt aangebracht. Het bindmiddel bestaat hier niet uit cement maar uit calciumsulfaat.
De samenstelling bestaat doorgaans uit:
- anhydriet (calciumsulfaat)
- zand of vulstoffen
- water
- vloeimiddelen
Deze vloeren staan bekend om hun zeer vlakke eindresultaat en worden veel toegepast in woningbouw en utiliteitsbouw.
Kenmerken van een anhydriet dekvloer
Een anhydrietvloer heeft meestal de volgende eigenschappen:
- lichtgrijze tot beige kleur
- zeer vlak oppervlak
- relatief gladde structuur
- goede warmtegeleiding (vaak toegepast bij vloerverwarming)
- gevoelig voor langdurig vocht
Juist dit laatste punt maakt het verschil met een cementgebonden vloer van groot belang.
Waarom het verschil belangrijk is voor vloerleggers
Voor een vloerlegger is het type dekvloer van directe invloed op:
- de voorbereiding van de ondergrond
- het type primer dat gebruikt moet worden
- het type lijm of egalisatie
- de toegestane vochtwaarden
- de duurzaamheid van de vloerinstallatie
Wanneer een anhydrietvloer bijvoorbeeld wordt behandeld alsof het een cementvloer is, kan dit leiden tot ernstige hechtingsproblemen.
Hoe kan een vloerlegger het verschil herkennen?
In de praktijk blijkt dat het herkennen van het type dekvloer niet altijd eenvoudig is. Moderne gegoten zandcementvloeren kunnen namelijk qua uiterlijk sterk lijken op anhydrietvloeren.
Daarom is het belangrijk om naar meerdere kenmerken te kijken.
Kleur van de dekvloer
Hoewel kleur geen absolute zekerheid biedt, kan het een eerste indicatie geven.
Zandcement dekvloer
- vaak donkergrijs
- soms licht gevlekt door zandkorrels
Anhydrietvloer
- vaak lichtgrijs
- soms beige of lichtbruin
Let op: door vervuiling, schuren of egalisatie kunnen deze kleuren sterk veranderen.
Structuur van het oppervlak
De oppervlaktestructuur geeft vaak meer informatie.
Zandcement
- korrelige structuur
- duidelijk zichtbare zandkorrels
- minder homogeen
Anhydriet
- zeer glad oppervlak
- homogeen
- vaak licht glanzend wanneer geschuurd
Hardheid en breukbeeld
Wanneer een klein stukje materiaal loskomt, kan het breukbeeld veel informatie geven.
Zandcement
- breuk toont duidelijk zandkorrels
- materiaal oogt korrelig
Anhydriet
- breuk oogt homogeen en fijn
- bijna poederachtig
Waterreactie
Een eenvoudige test die soms wordt toegepast is het bevochtigen van een klein oppervlak.
Bij een anhydrietvloer kan het oppervlak licht donker verkleuren door vochtopname.
Bij een cementvloer is dit effect meestal minder zichtbaar.
Let op: deze test geeft slechts een indicatie en is geen sluitend bewijs.
Controle van bouwdocumentatie
De meest betrouwbare methode blijft het raadplegen van:
- bouwtekeningen
- bestekstukken
- informatie van de aannemer
- gegevens van de dekvloerleverancier
Wanneer deze informatie beschikbaar is, voorkomt dit veel onzekerheid.
Waarom gegoten dekvloeren soms nauwelijks te onderscheiden zijn
De laatste jaren zijn veel nieuwe cementgebonden gietdekvloeren ontwikkeld. Door toevoeging van speciale hulpstoffen kunnen deze vloeren zeer vlak worden aangebracht.
Hierdoor ontstaan vloeren die visueel sterk lijken op anhydrietvloeren.
Dit maakt het herkennen op basis van alleen kleur of uiterlijk soms lastig.
Daarom is het belangrijk om altijd meerdere beoordelingsmethoden te combineren.
De risico’s wanneer het type dekvloer verkeerd wordt beoordeeld
Wanneer een vloerlegger het type dekvloer verkeerd inschat, kunnen er verschillende problemen ontstaan.
Hechtingsproblemen
Een van de meest voorkomende problemen is slechte hechting van:
- parketlijm
- egalisatiemortels
- coatings
- gietvloeren
Met name anhydrietvloeren vereisen specifieke primers en voorbereiding.
Onvoldoende voorbereiding van het oppervlak
Anhydrietvloeren moeten doorgaans geschuurd worden om de sinterlaag te verwijderen.
Wanneer dit niet gebeurt, kan er een zwakke tussenlaag ontstaan.
Vochtproblemen
Anhydrietvloeren zijn gevoeliger voor vocht dan cementvloeren.
Wanneer een vloerafwerking wordt aangebracht terwijl de vloer nog te vochtig is, kan dit leiden tot:
- zwelling
- hechtingsverlies
- schimmelvorming
- beschadiging van de vloerafwerking
Onjuiste primers of lijmen
Veel primers en lijmen zijn specifiek ontwikkeld voor een bepaald type ondergrond.
Een verkeerde keuze kan leiden tot:
- onvoldoende hechting
- chemische reacties
- voortijdig falen van de vloer
Hoe kunnen deze risico’s worden voorkomen?
Gelukkig zijn de meeste problemen eenvoudig te voorkomen wanneer vooraf voldoende onderzoek wordt gedaan.
Stap 1: visuele beoordeling
Bekijk de vloer kritisch en let op:
- kleur
- structuur
- homogeniteit
Stap 2: controleer de bouwinformatie
Vraag indien mogelijk naar:
- bouwtekeningen
- opleverdocumenten
- gegevens van de dekvloerleverancier
Stap 3: controleer het oppervlak
Controleer onder andere:
- aanwezigheid van een sinterlaag
- oppervlaktesterkte
- vlakheid van de vloer
Stap 4: voer vochtmetingen uit
Voor een betrouwbare beoordeling van de vloerconditie zijn vochtmetingen essentieel.
Afhankelijk van het type vloer kunnen verschillende meetmethoden worden toegepast, zoals:
- CM-meting
- elektronische vochtmetingen
- klimaatmetingen van temperatuur en relatieve luchtvochtigheid
Conclusie
Het verschil tussen een gegoten zandcement dekvloer en een anhydriet dekvloer lijkt soms klein, maar in de praktijk is het verschil voor vloerleggers zeer belangrijk.
Omdat moderne gegoten cementvloeren qua uiterlijk steeds meer lijken op anhydrietvloeren, is een zorgvuldige beoordeling noodzakelijk. Alleen op basis van kleur of uiterlijk een conclusie trekken kan tot fouten leiden.
Door een combinatie van:
- visuele inspectie
- controle van bouwdocumentatie
- beoordeling van oppervlaktestructuur
- en het uitvoeren van vochtmetingen
kan een vloerlegger met veel meer zekerheid bepalen met welk type dekvloer hij te maken heeft.
Een goede voorbereiding voorkomt niet alleen technische problemen, maar beschermt ook de kwaliteit en duurzaamheid van de uiteindelijke vloerinstallatie.